ΟΙ ΠΕΙΡΑΤΕΣ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

Οι Χαλκιδικιώτες πρόσφυγες του 1821 στη Σκόπελο προκειμένου να επιβιώσουν στις δύσκολες συνθήκες ένδειας προέβαιναν κάποτε σε ακραίες πράξεις.

Παρακάτω ένα έγγραφο από τα ΓΑΚ που αναφέρει τους Χαλκιδικώτες οπλαρχηγούς κατόχους πλοίων.

Ο Αναστάσης Χιμευτός από Κασσάνδρα (Βάλτα), ο Κώστας Δουμπιώτης, ο Στεριανός Μαρίνος από το Γομάτι, ο Αθανάσιος Χαλκιάς από τα Ριζά (Σιποτνίκια), ο Τσατσαρώνης από Κασσάνδρα κ.α. πραγματοποιούσαν συχνά..... κρουαζιέρες στο Αιγαίο.

Ορισμένοι από τους παραπάνω φυλακίστηκαν από τον Καποδίστρια 1828-29. Από τη φυλακή στέλνουν γράμμα προς τον Κυβερνήτη ζητώντας αποφυλάκιση.

Ό υπερασπιστής της Μακεδονίας το 1821 Εμμανουήλ Παπάς και η οικογένεια του

Ο Εμμανουήλ Παπάς υπήρξε ένας από τους ενδοξότερους Έλληνες.

Η προσφορά του στον ελληνισμό με την οργάνωση του επαναστατικού κινήματος το 1821

στη Μακεδονία τον κατατάσσει στο ίδιο επίπεδο με τον Κολοκοτρώνη και τον Καραϊσκάκη.

Η δαπάνη της περάστιας περιουσίας του για τις ανάγκες της επανάστασης στη Μακεδονία

δύσκολα μπορεί να συγκριθεί με αντίστοιχα κληροδοτήματα των μετέπειτα εθνικών μας ευεργετών.

Ο πρόωρος θάνατός του αμέσως μετά τα τραγικά γεγονότα του 1821 

και την ολοκληρωτική καταστροφή της Χαλκιδικής

τον τοποθέτησε στο πάνθεο των ηρώων του Έθνους.

Ωστόσο η οικογένεια Παπά με τα πολλά παιδιά

δεν έμεινε αμέτοχη στον αγώνα. Κάποια από τα παιδιά του Εμμανουήλ Παπά

συνέχισαν τον αγώνα του πατέρα τους στη νότια Ελλάδα δίνοντας τη ζωή τους

για την πατρίδα. Ο Αθανάσιος αφού συνελήφθη από τους Τούρκους κατά τη μάχη της Αταλάντης το 1826 αποκεφαλίστηκε στη Χαλκίδα. Ο Ιωάννης έχασε τη ζωή του στη μάχη στο Mανιάκι πλάι στον Παπαφλέσσα. Ο Νικόλαος σκοτώθηκε στη μάχη του Kαματερού το 1827   

 

Μεταγραφή ιδιόχειρου σημειώματος του Εμμ. Παπά με τις ημερομηνίες γέννησης των παιδιών του

 

Κατάλογος του στρατιωτικού σώματος υπό τoν Αθανάσιο Παπά

από την Ύδρα του 1824. Στη δεύτερη σειρά διακρίνεται το όνομα του

Ιωάννη Εμμανουήλ Παπά Σερραίου υποκαπετάνιου

 

από τον ίδιο κατάλογο διακρίνεται το όνομα του Νικολάου Εμμ. Παπά Σερραίου

επίσης υποκαπετάνιου

 

πηγή ΓΑΚ

ΑΡΙΣΤΕΙΑ ΟΘΩΝΑ ΣΕ ΜΑΚΕΔΟΝΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΟΥ 1821

Αριστεία Δημητρίου Κώστα από Ανασέλιτσα Κοζάνης κ Αγγελή Γάτζου από Περισόρι Έδεσσας

Αριστεία Εμμ. Βέρροιου από Βέρροια κ Δημητρίου Δράμαλη από Δράμα

Αριστεία Ιωάννη Νίκου από Διχαλεύρι Νάουσας κ Νικολάου Λιακόπουλου

 

Αριστείο Κων/νου Δουμπιώτη

Αριστεία Κων/νου Μπίνου


Αριστείο Λούσιου Μοναστηριώτη
















Αριστεία Αναστασίου Εμμανουήλ από Νάουσα κ Τσάμη Καρατάσου

 

επίσης

http://doumbia-istoria.blogspot.gr/2012/06/blog-post_14.html

 

ΠΗΓΗ ΓΑΚ

Τα βυζαντινά χωριά της Χαλκιδικής

 Σήμερα υπάρχουν στη Χαλκιδική περίπου 78 χωριά και πολλοί μικροί οικισμοί, ωστόσο αρκετούς αιώνες πριν, στο τέλος της βυζαντινής μέχρι και την αρχή της οθωμανικής περιόδου πολλά μικρά χωριά ήταν διασκορπισμένα σε όλη την χερσόνησο. Ας γνωρίσουμε ορισμένα από αυτά και τις παλαιότερες γραπτές αναφορές σε αυτά.
Αβραμίτες: Κοντά στον Άγιο Παύλο, από το 1300 κατοίκηση μέχρι τον 16ο αιώνα

Ακρωτήρι: Κοντά στον Μελισσουργό, στη Βόλβη

Άγναντος: Μικρός οικισμός πιθανόν στην ευρύτερη περιοχή του Στανού, κατοικήθηκε μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα.
Αντιγόνεια: Κοντά στον Άγιο Παύλο, κατοικούνταν μέχρι τις αρχές του 15ου αιώνα.
Αρσενίτσα: Βόρεια της Ιερισσού, κατοικήθηκε μέχρι την ύστερη οθωμανική περίοδο.

Αποστολίτες : Στο Κάτω Σχολάρι 

Αγία Μαρίνα: Στην περιοχή του Αγίου Παντελεήμονα
Άγιος Ηλίας : Στη Λακκιά
Αγία Ευφημία : Στα Βασιλικά
Άγιος Σώζων ή Άγιος Δημήτριος: Στην ευρύτερη περιοχή της Ορμύλιας, κατοίκηση μέχρι τον 17ο αιώνα.
Πράβητα: Στην περιοχή Βραστών, κατοίκηση μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα.
Δαδικός: Κοντά στη Γαλάτιστα, κατοίκηση μέχρι της επανάσταση του 1821
Γαβρίανη: Νότια του Γαλαρινού, κατοίκηση μέχρι τον 18ο αιώνα.
Γράδιστα : Στην περιοχή της Στρατονίκης
Γαημέρι : Στο χωριό Ζωγράφου
Κατάκαλη : Στο σημερινό Διονυσίου
Κρανέα : Στην ευρύτερη περιοχή του Πρινοχωρίου
Ελαδιάβα : Στα Νέα Ρόδα κατοίκηση, έως το 1700
Κάμενα : Χωριό στο Γομάτι
Κραβατά : Στην περιοχή της Ολύνθου
Κασαλούπων : Στην περιοχή των Σιδηροκαυσίων
Ιεράκιον : Χωριό στη Σιθωνία
Λιβάδι : Στα Σιδηροκαύσια
Μαρούδα ή Καρβιά: Νέα Σύλατα.
Κουμουτζούλου ή Νεοχώρι: Δυτικά της Νέας Γωνιάς.
Λιάσκοβη: Βόρεια των Σανών, κατοίκηση μέχρι τα τέλη του 18ου αιώνα.
Καλύβια: Στην Ορμύλια, κατοίκηση μέχρι τα τέλη του 18ου αιώνα.
Πλαγηνά : Στην Καλαμαριά
Ποταμός : Στην Ορμύλια
Μαριανά: Βόρεια της Ολύνθου, κατοίκηση μέχρι τον 19ο αιώνα.
Σερβένιτζος: Στην ευρύτερη περιοχή της Καλαμαριάς, κατοίκηση μέχρι τον 16ο αιώνα.
Σιγίλου: Στην περιοχή της Νέας Τενέδου, κατοίκηση μέχρι τον 16ο αιώνα.
Τρία Πηγάδια: Στην ευρύτερη περιοχή του Βάβδου, κατοίκηση μέχρι τον 17ο αιώνα
Βατόνια: Στο Παλαιόκαστρο, κατοίκηση μέχρις τις αρχές του 16ου αιώνα.
Βορβός: Περιοχή Νέων Φλογητών, κατοίκηση μέχρι 17ο αιώνα.
Ροπαλαία : Στα Βασιλικά
Μυστάκονες: Περιοχή Ν.Τενέδου, κατοίκηση μέχρι 15ο αιώνα.
Αγία Μαρία: Στη Νέα Γωνιά, κατοίκηση μέχρι 16ο αιώνα.

Εξαφανισμένα χωριά της Κασσάνδρας

Στο βόρειο τμήμα, Άγιος Δημήτριος (1082), Ιατρού, Καμάρων, Βρυζά, Βουρκάνων (1056), Σκορδίχη (1407).
Στο κέντρο και νοτιότερα, Μαρίσκιν (1321), Άγιος Παύλος, Αγία Άννα, Πλασταρά, Αγία Τριάς, Κινστέριον, Άφετος (1319), Σκελοχώριον, Λεύκη, Πτελέα (941), Προσαλεντικών ή Οψίζονος, Αλωπεκοχώριον, Μυριάνδριον (1421), Χορτοκόπιον. 
Στη Σιθωνία και την Κασσάνδρα κατά τον 16ο αιώνα δεν αναφέρονται οργανωμένοι μεγάλοι οικισμοί, πιθανόν οι συγκεκριμένες χερσόνησοι χρησιμοποιούνταν ως χειμαδιά κοπαδιών.

 

 

Προσκυνητάριον Νέας Σκήτης Αγίου Όρους

Ένας πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων από τη Χαλκιδική - Κοσμάς Δουμπιώτης

 

Φέτος συμπληρώνονται 90 χρόνια από τον θάνατο του Κοσμά Δουμπιώτη. Πέρα από τις πολλές πληροφορίες που έχουν έρθει στο φως της δημοσιότητας σχετικά με τη δράση αυτού του λησμονημένου ευπατρίδη, άγνωστες παρέμεναν μέχρι πρόσφατα κάποιες εκφάνσεις της ζωής του. Ο Κοσμάς γεννήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1820 κατά πάσα πιθανότητα στη Σκόπελο. Οι φυσικοί γονείς του καταγόταν από τη Νικήτη. Ο πατέρας του Κοσμάς σκοτώθηκε σε μια συμπλοκή με τους Τούρκους κατά την επανάσταση του 1821 στη Χαλκιδική. Η μητέρα του έγκυος εγκατέλειψε την πατρίδα της και κατέφυγε στη Σκόπελο προκειμένου να σωθεί από τη μανία των Τούρκων. Εκεί γεννήθηκε ο Κοσμάς, κατόπιν η μητέρα του, χήρα πιά, έκανε δεύτερο με τον Στέργιο Δουμπιώτη μέλος της γνωστής οικογένειας. Δυστυχώς για τον θετό πατέρα του Κοσμά δεν είναι σχεδόν τίποτε γνωστό, η παράδοση αναφέρει πως και αυτός σκοτώθηκε σε κάποια από τις μάχες της επανάστασης. Ο Κοσμάς μεγάλωσε στη Σκόπελο, αργότερα κουβαλώντας το βαρύ όνομα της οικογένειας Δουμπιώτη βρήκε τον δρόμο προς τη στρατιωτική σταδιοδρομία ανοιχτό.

Έγινε ευρύτερα γνωστός στην ιστοριογραφία όταν το 1878 ανέλαβε να διεκπαιρεώσει το επαναστατικό κίνημα που οργανώθηκε στην περιοχή του Ολύμπου και του Λιτοχώρου. Ήταν με λίγα λόγια ο αρχηγός της ατυχούς επανάστασης του Ολύμπου το 1878.

 

 



Στις εκλογές του 1899 εξελέγη σε μεγάλη ηλικία βουλευτής Σκοπέλου.

Στις 31-10-1901 εξελέγη, ως ο γηραιότερος βουλευτής, προσωρινός πρόεδρος της βουλής των Ελλήνων. Η θητεία του ολοκληρώθηκε 8 μέρες μετά όταν εξέλεγη ο κανονικός πρόεδρος.

Ουσιαστικά διετέλεσε πρόεδρος της βουλής για μια βδομάδα.

Βουλευτής ήταν από τις 7-2-1899 έως τις 19-9-1902.

Απεβίωσε το 1922 στο γηροκομείο Αθηνών έχοντας τον βαθμό του συνταγματάρχη σε ηλικία 100 ετών.

Οι πρωταγωνιστές της επανάστασης του Ολύμπου το 1878

Επίσκοπος Κίτρους Νικόλαος, Ε.Κοροβάγγος, Κ.Δουμπιώτης, Κ.Φαρμάκης, Ν.Αξελός, Χ.Λελούδας

 

Θεσσαλονίκη κ Χαλκιδική 1530

Οι παραπάνω κατάλογοι προέρχονται από το βιβλίο "Muhasebe-i Vilayet-i Rum-ili Defteri"

Ankara 2003"



  

Βλέπουμε πως στην πόλη της Θεσσαλονίκης, η οποία αποτελούσε χάσι του σουλτάνου, υπήρχαν 48 μαχαλάδες μουσουλμάνων, 11 χριστιανών και 20 Εβραίων.

Την ίδια περίοδο στα Σιδηροκαύσια των Μαντεμοχωρίων υπήρχαν 1 μαχαλάς μουσουλμάνων κ 3 χριστιανικοί. Επίσης στον καζά της Θεσσαλονίκης καταγράφονται τα χάσια του Ιμπραήμ πασά, του Αγιάς πασά, του Κασίμ πασά, του Αχμέτ τσελεμπί, του Νισαντζί μπέη καθώς επίσης και αρκετά τιμάρια και ζεαμέτια.

Στον καζά της Θεσ/νίκης κ στα χωριά που ανήκουν στο χάσι του σουλτάνου καταγράφονται 1650 μουσουλμανικά σπίτια, 5110 χριστιανικά κ 2645 εβραϊκά

Καταγράφονται στο ίδιο χάσι της ευρύτερης περιοχής του νομού Θεσ/νίκης κ Χαλκιδικής 1068 οικογένειες αλατάδων, 486 οικογένειες Γιουρούκων, 374 οικογένειες Καρβουνιάρηδων, 24 οικογένειες Ριζοπαραγωγών, 98 οικογένειες φυλάκων των περασμάτων των δερβενιών

Στο Άγιο Όρος καταγράφονται 1424 μοναχοί

 

Hane : Σπίτι - οικογένεια

Gebran : Χριστιανοί

Μüccered : Άγαμοι

Bıve : Χήρες

Kura : Χωριά



Μητρόπολη Ιερισσού Αγίου Όρους και Αρδαμερίου - Επίσκοποι

 

πηγή

πρώην Λήμνου Βασιλείου, Επισκοπικοί κατάλογοι

Μακεδονία 1881, εθνότητες

 

πηγή

 Κ .Karpat, Ottoman population records and the census of 1881/82-1893

 Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της απογραφής που έγινε στην οθωμανική αυτοκρατορία στα τέλη του 19ου αιώνα βλέπουμε πως είχε διαμορφωθεί ο εθνολογικός χάρτης της Μακεδονίας την περίοδο 1881-1893. Καταγράφονται αναλυτικά οι υπήκοοι του κράτους ανάλογα με την εθνική τους ταυτότητα

καζάδες Θεσσαλονίκης

Κιλκίς/Avrethisari

Δοΐράνης/Toyran

Στρώμνιτσας/Usturumca

Γιαννιτσών/Yenice

Βοδενών/Vodine

Κασσάνδρας/Kessendire

Λαγκαδά/Langaza

Γευγελής/Gevgili

Βέροιας/Freferye

Αγίου Όρους/Aynaroz

Κατερίνης/Katrin

Σέρρες/Siroz

Ζίχνη/Zihna

Σιδηροκάστρου/Demirhisari

Μελενίκου/Menlik

Πετριτσίου/Petric

Αγιορείτικο Περιοδικό ο "Άθως" 1928 Αλφαβητάλφαβητος οσίου Μελετίου

προέλευση ΓΑΚ Χαλκιδικής

Απογραφή Μακεδονίας 1882

1881/1882 Selanik Sancağı'nın Nüfus Sayımı / Ottoman census.

Στα πλαίσια του φορολογικού προγραμματισμού του το οθωμανικό κράτος κυρίως στα τελευταία χρόνια της αυτοκρατορίας προέβη στην απογραφή του πληθυσμού προκειμένου να διαπιστώσει τις οικονομικές του δυνατότητες. Η πρώτη οργανωμένη απογραφή πληθυσμού έγινε από τον σουλτάνο Mahmud II μεταξύ των ετών 1830-1838 και περιέλαβε δέκα εγιαλέτια. Στη συγκεκριμένη απογραφή καταγράφηκε μόνο ο ανδρικός πληθυσμός. Στις επόμενες απογραφές μετά το τανζιμάτ, γινόταν απογραφή του συνολικού πληθυσμού συμπεριλαμβανομένων και των γυναικών. Τα αποτελέσματα της απογραφής του 1881/82 στο σαντζάκι της Θεσσαλονίκης θα παρακολουθήσουμε παρακάτω.

Το 1881 το σαντζάκι της Θεσσαλονίκης αποτελούνταν από τους εξής καζάδες: Θεσσαλονίκης (Selanik), Κατερίνης (Κatrin), Κασσάνδρας (Kesendire), Δοϊράνης (Toyran), Βέροιας (Karaferye), Στρώμνιτσας (Usturumca), Κιοπρουλού (Köprülü), Λαγκαδά (Langaza), Γευγελής (Gevgili), Αγίου Όρους (Aynaroz), Γυναικόκαστρου (Avret Hisar), Βοδενών-Έδεσσας (Vodine), Yenice.

Στον καζά της Κασσάνδρας καταγράφηκαν 14361 γυναίκες και 16006 άνδρες χριστιανοί, 2482 άνδρες και 1856 γυναίκες μουσουλμάνοι. Σύνολο 34836 κάτοικοι.

Στον καζά του Αγίου Όρους καταγράφηκαν 4195 Έλληνες, 2251 Σλάβοι και 57 μουσουλμάνοι.

Ο καζάς Λαγκαδά είχε πληθυσμό 50707 κατοίκους.

Ο καζάς Κατερίνης 24092 κατοίκους.
Ο καζάς Βέροιας 25034 κατοίκους.
Ο καζάς Γυναικόκαστρου (Aβρέτχισάρ-Κιλκίς) 40929 κατοίκους.
Ο καζάς Δοϊράνης 27170 κατοίκους.
Ο καζάς Έδεσσας 33113 κατοίκους.
Ο παραπάνω πίνακας περιλαμβάνει την απογραφή του 1881/3 εμπλουτισμένη με στοιχεία της απογραφής του 1893 

 

πηγή D.Panzac, Population et sante dans l'empire ottoman.1996

Nüfus tezkeresi

Πιστοποιητικό απογραφής πληθυσμού

Aπογραφή σπιτιών Χαλκιδικής 1862

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΑ ΧΩΡΙΑ

ΠΟΛΥΓΥΡΟΣ 300
ΓΑΛΑΤΙΣΤΑ 240
ΣΥΚΙΑ 240
ΙΕΡΙΣΣΟΣ 224
ΒΡΑΣΤΑ 195
ΑΡΝΑΙΑ (ΛΙΑΡΙΓΚΟΒΗ)178
ΒΑΒΔΟΣ 177
ΟΡΜΥΛΙΑ 156
ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΝΑΓΙΑ (ΡΕΒΕΝΙΚΙΑ)141
ΝΙΚΗΤΗ 108
ΣΤΡΑΤΟΝΙΚΗ(ΙΣΒΟΡΟΣ) 93
ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ 92
ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΙ 90
ΒΑΡΒΑΡΑ 83
ΣΤΑΝΟΣ 80
KAΣΣΑΝΔΡΕΙΑ(ΒΑΛΤΑ) 74
ΤΑΞΙΑΡΧΗΣ(ΛΟΚΟΒΗ) 70
ΑΓΙΟΣ ΜΑΜΑΣ 71
ΓΟΜΑΤΙ 63
ΑΓΙΟΣ ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ(ΡΕΣΙΤΝΙΚΙΑ) 58
ΑΘΥΤΟΣ 54
ΠΑΡΘΕΝΩΝΑΣ 54
ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 44
ΡΙΖΑ(ΣΙΠΟΤΝΙΚΙΑ) 47
ΓΑΛΑΡΙΝΟΣ 42
ΜΕΤΑΓΚΙΤΣΙ 39
ΠΕΥΚΟΧΩΡΙ(ΚΑΨΟΧΩΡΑ) 37
ΚΑΛΑΝΔΡΑ 35
ΦΟΥΡΚΑ 34
ΣΤΑΓΕΙΡΑ(ΚΑΖΑΝΤΖΙ ΜΑΧΑΛΑΣ) 31
ΣΑΝΑ /SENE 36 ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΑ 14 ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΑ
ΚΡΗΝΗ 30
ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΑ 31
ΔΟΥΜΠΙΑ 29
ΠΑΛΙΟΥΡΙ 28
ΠΑΛΑΙΟΚΑΣΤΡΟ(ΚΑΪΤΖΙΚΙ) 27
ΣΚΙΩΝΗ(ΤΣΑΠΡΑΝΙ) 20
ΚΑΛΛΙΘΕΑ 17
ΠΟΛΥΧΡΟΝΟ 15
ΚΑΣΣΑΝΔΡΙΝΟ 12
ΓΕΡΟΠΛΑΤΑΝΟΣ(ΤΟΠΟΛΙΚΙΑ) 23
ΧΑΝΙΩΤΗ 7


ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΑ ΧΩΡΙΑ / Müslüman köylerΑΒΑΝΛΗΔΕΣ Avanlı (ΠΡΙΝΟΧΩΡΙ) 51
ΑΚ ΜΠΟΥΝΑΡ Ak bınar (ΜΙΚΡΟΣ ΒΑΒΔΟΣ) 21
ΒΡΟΜΩΣΥΡΤΑ Rumsyrt (ΑΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑΣ) 19
ΚΑΡΑ ΤΕΠΕ Kara tepe (ΝΕΑ ΤΕΝΕΔΟΣ) 10
ΠΟΖΑΛΑΝ Bozalan (ΜΙΚΡΑΛΩΝΑ) 40
ΝΤΟΜΠΡΟΥΛΟΥ Dobrulu (ΕΛΑΙΟΧΩΡΙΑ) 11
ΤΣΙΓΓΑΝΕΛΙ Çingeneli (ΝΕΑ ΓΩΝΙΑ) 18
ΑΤΜΑΤΖΑΛΙ Atmatzalı (ΛΑΚΚΩΜΑ) 29
ΚΑΡΚΑΡΑ Gargara (ΣΗΜΑΝΤΡΑ) 86
ΤΕΚΕΛΙ Tekyeli (ΠΕΤΡΑΛΩΝΑ) 91
ΣΕΝΤΖΙΛΙ Senceli (ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΑΚΚΩΜΑΤΟΣ) 8
ΣΕΛΕΛΗ Seleli (ΡΟΔΟΚΗΠΟΣ) 21
ΚΑΤΩ ΡΑΒΝΑ Ravna (ΜΑΡΑΘΟΥΣΑ) 89
ΝΤΕΡΕ ΜΑΧΑΛΑ Dere mahalle (ΠΛΑΤΑΝΟΧΩΡΙ) 18
Η καταγραφή προέρχεται από το υπ'αριθμ. 270 κατάστιχο του Ιεροδικείου Θεσσαλονίκης

Kesendire kazasında evler sayımı 1862

Αγωνιστές του 1821 από το Λιβάδι Θεσσαλονίκης

Στην προσπάθεια να γίνουν γνωστοί οι παραμελημένοι Μακεδόνες αγωνιστές του 1821 επανερχόμαστε με μια μεγάλη μορφή του αγώνα, πρόκειται για τον Θεοδόσιο Στέριου από το Λιβάδι Θεσσαλονίκης. Τα χωριά Λιβάδι και Περιστερά έχουν να επιδείξουν μέγιστη συμβολή στην επανάσταση του 1821 στη Χαλκιδική με μεγάλο αριθμό αγωνιστών για τους οποίους υπάρχει αφθονία στοιχείων και είναι απορίας άξιον που δεν ενδιαφέρεται κανείς από τα συγκεκριμένα χωριά για τους ήρωες τους. Παρακάτω παρατίθεται μια αίτηση που υπέβαλλε ο Θεοδόσιος Στέριου το 1841 στην Αταλάντη, όπου εξιστορεί τα κατορθώματά του.

 

Θεοδόσιος Στέριου

Ο υποφαινόμενος από αρχής του αγώνος λαβών τα όπλα εις χείρας μου ακόμη από την κωμόπολη μας Λιβάδι της επαρχίας Αρδαμερίου της Μακεδονίας με όλους τους συμπολίτας μου επικεφαλής των οποίων ως οπλαρχηγός αντιπαρετάχθην εκεί και εις τα πέριξ αυτής κατά του από Θεσσαλονίκης διορισθέντος αρχηγού Ισμαήλ Αγά Κεσίμογλου έχοντος περίπου 5000 εχθρικόν στράτευμα. Επομένως με διαφόρους εν διάφορα μέρη ακροβολισμούς διατηρήσας τα γυναικόπαιδα του μέρους εκείνου έφθασα εν τη χερσόνησο Κασσάνδρα όπου και κατετάχθην υπό την οδηγίαν του γενικού της Μακεδονίας αρχηγού Εμμανουήλ Παπά Σερραίου με τους υπό την διεύθυνσήν μου στρατιώτας και υπηρέτησα εις όλην την διάρκειαν του πολέμου έως της καταστροφής της από το εχθρικόν του σατράπη Λουμπούτ πασά και άλλων 40000 όλον εχθρικόν στράτευμα. Επομένως καταφυγών ως τοιούτος εις Πελοπόννησον με τους υπό την οδηγίαν μου εναπομείναντας στρατιώτας, κατετάχθην εις το σώμα του αρχηγού Παναγιώτη Ζαφειρόπουλου εις τας μάχας Δερβενακίων και Άργους κατά του Δράμαλη και άλλων. Επομένως υπό την οδηγίαν του Νικολάου Σουλιώτου κατά του ίδιου Δράμαλη και άλλων πάλι εις Άργος και εις τα πέριξ. Έπειτα υπό την οδηγίαν του Θεοδωράκη Ζαχαρόπουλου κατά του Ιμπραήμ πασά εις τα μέρη της Καλαμάτας και των πέριξ. Έπειτα υπό την οδηγίαν του Καρατάσιου κατά του Ιμπραήμ εις Σχοινόλακκα. Έπειτα υπό την οδηγίαν του ταγματάρχου Κωνσταντίνου Δουμπιώτου εις διάφορα μέρη της Πελοποννήσου όπου και όπως το εκάλεσεν η χρεία τότε.
Έπειτα υπό την οδηγίαν του Δημητρίου Κριεζή Υδραίουεις την Ύδραν και επομένως εις την πολιορκίαν των Παλαιών Πατρών και αλλαχού.
Έπειτα επανελθών κατά το 1826 εις τας νήσους Σκιάθον και Σκόπελον συσσωματωθείς με το Μακεδονικό σώμα του προειρηθέντος Κωνσταντίνου Δουμπιώτου αντιπαρετάχθημεν εις την Ορμύλιαν με τον Ομέρ Βεργιόνην, εις Τρίκερην με τον Νούρκα μπέη και εις την Αταλάντην με τον Μουστά μπέη. Έπειτα εδιορίσθην εις την Σκόπελον πολιτάρχης δια την ευταξίαν. Ότε μετέβησαν τα στρατεύματα εις Μέγαρα να οργανωθούν και μη ευρεθείς εκεί να οργανωθώ έμεινα ζημιωμένος από του βαθμού κ.τ.λ. Έπειτα το 1830 μετοίκησα εις χωρίον Σκεντέραγα της Λοκρίδος εις το έτος 1836 έδωσα τα αποδεικτικά μου εις το επαρχείον Λοκρίδος και δεν ηξιώθην έκτοτε απάντησιν τινά επί των δικαιωμάτων και θυσιών και αγώνων μου, ήδη δε αποκατασταθείς εις την Νέαν Πέλλην της Λοκρίδος-Συνοικισμού των Μακεδόνων. Δυστυχώς ων εις ηλικίαν περίπου 60, διο και απεκδεχόμενος έυελπις το αίσιον αποτέλεσμα των αναφερομένων δικαιωμάτων μου υποσημειούμαι ευσαβάστως.
Εν Αταλάντη τη 1η Δεκεμβρίου 1841.

Στάμου Δημήτριος: Γεννήθηκε το 1804 στο Λιβάδι. Συμμετείχε στην επανάσταση της Χαλκιδικής και μετά την καταστροφή της Κασσάνδρα ακολούθησε τα Μακεδονικά στρατεύματα στη νότια Ελλάδα. Πολέμησε στο Εγριμπουτζάκ (Ν.Απολλωνία), στη Γαλάτιστα (Αγ.Αναστασία), στο Άγιο Όρος, στην Κασσάνδρα, στα Βρυσάκια, στο Τρίκερι, στη Σκιάθο, στον Σχοινόλακκα, στην Αταλάντη και αλλού. Το 1824 συμμετείχε με το σώμα του Κ. Δουμπιώτη στη διαφύλαξη της Ύδρας. Το 1828 κατατάχτηκε ως στρατιώτης στην Η εκατονταρχία της Ζ χιλιαρχίας υπό τον Αγγ. Στέριου. Στη συνέχεια για ένα διάστημα χάνονται τα ίχνη του. Το 1839 υπέβαλε αίτηση για την απονομή σιδερένιου αριστείου. Μετά την αποστράτευσή του εγκαταστάθηκε στην Αταλάντη.

Αριστείο Όθωνα προς τον Αγγελή Στέριου

 

Στέριου ή Μουστάκας Αγγελής : Γεννήθηκε γύρω στο 1794 στο Λιβάδι. Πολέμησε στη Χαλκιδική και στη νότια Ελλάδα. Μετά την καταστροφή της Κασσάνδρας κατέφυγε στη Σκόπελο. Τον Μάιο του 1828 κατατάχτηκε στο νεοσύστατο τακτικό στρατό ως πεντηκόνταρχος του σώματος των Ολυμπίων. Στις 11/10/1828 προβιβάσθηκε σε εκατόνταρχο της Η εκατονταρχίας της Ζ χιλιαρχίας. Το 1829 τέθηκε επικεφαλής εκατόνταρχος στη Γ εκατονταρχία της Β πεντακοσιαρχίας του Αποστολάρα. Το 1830 τοποθετήθηκε λοχαγός του Β λόχου του 16ου τάγματος και το 1832 προβιβάστηκε σε ταγματάρχη. Στις αρχές της δεκαετίας του 1830 μετοίκησε στη Νέα Πέλλα Φθιώτιδος. Το 1836 κατατάχτηκε ως ανθυπολοχαγός στην Ι τετραρχία Λαμίας, το ίδιο έτος εμφανίζεται δικαιούχος αργυρού αριστείου. Τελικά τον Μάρτιο του 1836 έλαβε το αργυρό αριστείο. Σε έγγραφα του 1839 υπογράφει ως λοχαγός της φάλαγγος. Κατετάγη στην 5^η τάξη των αξιωματικών