ΑΡΝΑΙΑ - ΛΙΑΡΙΓΚΟΒΗ 1845

ΠΟΛΥΓΥΡΟΣ 1821

EΚΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΔΟΥΜΠΙΑ - ΣΑΝΑ 1927

ΠΗΓΗ ΓΑΚ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

ΕΚΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΟΛΥΓΥΡΟΥ 1914

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΣΣΑΝΔΡΑ ΣΤΟΝ ΣΤΡΑΤΟ ΤΟΥ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

O παραπάνω κατάλογος αποτελεί μέρος συνόλου αντίστοιχων στρατιωτικών καταλόγων

της 7ης χιλιαρχίας των Μακεδόνων και Θεσσαλών αγωνιστών του 1821 κυρίως που ενσωματώθηκαν στον στρατό του Καποδίστρια το 1828

Στο συγκεκριμένο απόσπασμα εντοπίζουμε στρατιωτικούς από τα χωριά της Κασσάνδρας και όχι μόνο

Επίσης Βάλτα, Καψόχωρα, Άγιος Νικόλαος, Άθυτος, Άγιος Μάμας, Τσαπράνι (Σκιώνη)

Φούρκα, Μεταγγίτσι, Αγία Παρασκευή, Συκιά, Επανομή,

Πορταριά, Παρθενώνας

Επικεφαλής της ανωτέρω 7ης εκατονταρχίας της 7ης χιλιαρχίας

ήταν ο αγωνιστής του 1821 από τη Βάλτα (Κασσάνδρεια) Αθανάσιος Σαραφιανός

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΧΑΛΚΙΩΤΗΣ ΜΙΑ ΑΓΝΩΣΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΜΟΡΦΗ ΤΟΥ 1821 ΑΠΟ ΤΑ ΡΙΖΑ - ΣΙΠΟΤΝΙΚΙΑ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

Η σφραγίδα του Αθανασίου Χαλκιώτη 1827

Ο Αθανάσιος Νικολάου Χαλκιώτης γεννήθηκε το 1799 στα Σιποτνίκια σημερινά Ριζά της Χαλκιδικής.

Έλαβε μέρος στο πλευρό του Εμμανουήλ Παπά στην επανάσταση της Χαλκιδικής και συμμετείχε στις μεγάλες μάχες του Εγρί Μπουτζάκ (Παζαρούδας), των Βασιλικών, του Αγίου Όρους και της Κασσάνδρας. Ήταν ένας από τους αρχηγούς των Μαδεμοχωριτών στρατιωτών και για πολλά χρόνια μετά την επανάσταση απολάμβανε τον σεβασμό των συμπατριωτών του στις νέες πατρίδες που δημιουργήθηκαν αρχικά στη Σκόπελο και στη συνέχεια στη Νέα Πέλλα Αταλάντης.

Μετά την πτώση της Κασσάνδρας κατέφυγε στις Σποράδες και συνέχισε τον αγώνα πολεμώντας ως επικεφαλής στρατιωτικού σώματος 130 στρατιωτών με τον Οδυσσέα Ανδρούτσο στην Αγία Μαρίνα Φθιώτιδας, με τον Διαμαντή Ολύμπιο στα Βρυσάκια της Εύβοιας, με τον Καρατάσο στο Νεόκαστρο, στο Τρίκερι, στην Ύδρα, στην Αταλάντη και σε πολλές άλλες μάχες. Με τη διοργάνωση του τακτικού στρατού από τον Καποδίστρια το 1828 έλαβε τον τιμητικό βαθμό του εκατόνταρχου της 10ης εκατοντονταρχίας της 7ης χιλιαρχίας των Μακεδόνων. Στη συνέχεια το 1830 τοποθετήθηκε στο 16ο τάγμα του Αποστολάρα ως ταξιαρχικός εκατόνταρχος, έως το 1832, έτος κατά το οποίο προβιβάστηκε στε ταγματάρχη. Το 1837 επαινέθηκε από τον βασιλιά Όθωνα για τις υπηρεσίες του στο έθνος.

Το αριστείο που έλαβε ο Χαλκιώτης από τον Όθωνα

 Το 1836 μετατέθηκε ως λοχαγός στο τάγμα του Θ. Γρίβα στη Λαμία. Το 1849 διετέλεσε δήμαρχος Νέας Πέλλας. Απεβίωσε μετά το 1865. Η διαδρομή του υπήρξε αξιοθαύμαστη καθώς αναμφισβήτητα συγκαταλέγεται στους σπουδαιότερους Χαλκιδικιώτες του 1821 και μέχρι σήμερα παραμένει άγνωστος στην πατρίδα του.

Απόσπασμα από τον στρατολογικό πίνακα του 1828

της 10ης εκατονταρχίας της 7ης χιλιαρχίας

ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ 1959 (ΝΕΑ ΤΟΠΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ)

Aπο τη "Φωνή της Χαλκιδικής"

ΔΟΥΜΠΙΑ 1821

Εκτός από τα ήδη γνωστά μέλη της οικογένειας Δουμπιώτη (Κων/νος 1793-1849, Βασιλικός 1794-1853, Νικόλαος 1796, Πολυχρόνης 1805-1832, Αθανάσιος Τσάκας 1799-1866, Βασίλειος), η έρευνα έχει αποκαλύψει και άλλα σημαντικά πρόσωπα που αξίζουν την αναγνώριση του χωριού άλλά και της ιστορίας.

      Αθανασίου Ευθύμιος : Γεννήθηκε στα Δουμπιά. Συμμετείχε στην επανάσταση της Χαλκιδικής και στη συνέχεια πολέμησε στη νότια Ελλάδα. Το 1824 παραβρέθηκε με το σώμα του Κ. Δουμπιώτη στη διαφύλαξη της Ύδρας. Ίσως ταυτίζεται με τον Ευθύμιο Θεσσαλονικιό  που το 1824 υπηρετούσε στο σώμα του Χατζηχρήστου στην περιοχή του Σαρωνικού. Τον Οκτώβρη του 1831 κατατάχτηκε στο 14^ο τάγμα, όπου υπηρέτησε έως και το 1832. Τον Αύγουστο του ίδιου έτους τον συναντούμε με το τάγμα του Κ. Δουμπιώτη στα Σάλωνα. Μετά την αποστράτευσή του εγκαταστάθηκε στη Σκόπελο.

         Ανδρέα Δημητράκης: Γεννήθηκε στα Δουμπιά. Το 1830 κατατάχτηκε ως στρατιώτης στον Α λόχο του 14^ου τάγματος και από το 1831 έως και το 1832 με το βαθμό του δεκανέα υπηρέτησε στο τάγμα του Κ. Δουμπιώτη. Τον Μάιο του 1831 ακολούθησε αρχικά τον Τσ. Καρατάσο στο κίνημά του, ωστόσο στις 13 Μαΐου επέστρεψε στα κυβερνητικά στρατεύματα στην περιοχή των Λιβανάτων. Το 1842 κάποιος Δημήτριος Ανδριανού από τη Μακεδονία, κάτοικος Αθηνών, τιμήθηκε με σιδερένιο αριστείο, ίσως πρόκειται για το ίδιο άτομο.
       Βασιλείου Στέριος : Γεννήθηκε γύρω στο 1802 στα Δουμπιά. Συμμετείχε με τους συγχωριανούς του στην επανάσταση της Χαλκιδικής και μετά την καταστροφή της Κασσάνδρας κατέφυγε στις Σποράδες. Το 1824 συμμετείχε με το σώμα του Κ. Δουμπιώτη στη διαφύλαξη της Ύδρας. Τον Σεπτέμβριο του 1828 τον συναντούμε ως στρατιώτη να ταξιδεύει από τη Σκόπελο στη Γλώσσα. Την περίοδο 1831-32 υπηρέτησε ως στρατιώτης στο 14^ο τάγμα υπό τον Κ. Δουμπιώτη. Μετά το 1836 κατατάχτηκε στον 1^ο λόχο του 3ου τάγματος οροφυλακής Φθιώτιδας, όπου υπηρέτησε μέχρι και το 1841. Μετά την αποστράτευσή του κατά πάσα πιθανότητα εγκαταστάθηκε στη Σκόπελο.
      Γεωργίου Νικόλαος : Γεννήθηκε στα Δουμπιά. Ίσως ταυτίζεται με τον Νικόλαο Γεωργίου που το 1824 συμμετείχε με το σώμα του Κ. Δουμπιώτη στη διαφύλαξη της Ύδρας. Γύρω στα τέλη του 1831 τοποθετήθηκε στον Δ λόχο του 16^ου τάγματος. Τον Μάρτιο του 1832 μετατέθηκε στο νεοσύστατο τάγμα του Αθ. Βλαχομιχάλη και αργότερα τον ίδιο χρόνο μετατέθηκε από στρατιώτη σε υπολοχαγό του τάγματος του Γ. Ζορμπά. Το ίδιο έτος μετατέθηκε στο τάγμα του Ι. Χιμευτού. Το 1837 υπηρετούσε ως στρατιώτης στην εθνοφυλακή Λαμίας, το ίδιο έτος αναφέρεται σε ως κάτοικος Αθηνών δικαιούχος για την απονομή σιδερένιου αριστείου.
      Δημητρίου Αντώνιος : Γεννήθηκε το 1804 στα Δουμπιά. Σε νεαρή ηλικία συμμετείχε στην επανάσταση της Χαλκιδικής και μετά την καταστροφή της Κασσάνδρας κατέφυγε στη Σκόπελο. Το 1824 έλαβε μέρος με το σώμα του Κ. Δουμπιώτη στη διαφύλαξη της Ύδρας. Το 1828 κατατάχτηκε ως πένταρχος στην 6η εκατονταρχία του σώματος των Ολυμπίων υπό τον Αποστολάρα. Στις 11/10/1828 προβιβάστηκε από πένταρχος σε δωδέκαρχο της Ι εκατονταρχίας της Ζ χιλιαρχίας, υπό τον Αθ.Χαλκιώτη.  Το 1829 ήταν δωδέκαρχος στην Ε εκατονταρχία της Β πεντακοσιαρχίας του Αποστολάρα. Το 1830 τοποθετήθηκε ως στρατιώτης στον Δ λόχο του 16^ου τάγματος. Τον Σεπτέμβριο του 1832 την εντοπίζουμε ως δεκανέα στο τάγμα του Δήμου Τζαχείλα στη Λιβαδειά.
     Δημητρίου Δήμος : Γεννήθηκε στα Δουμπιά. Μετά την καταστροφή της Χαλκιδικής κατέφυγε στις Σποράδες Το 1829 αναφέρεται ως «εμποροστρατιώτης» κάτοικος Γλώσσας Σκοπέλου.
     Δουμπιώτης Νικόλαος του Ιωάννη : Γεννήθηκε το 1813 στα Δουμπιά. Σε μικρή ηλικία έφυγε από το χωριό λόγω της επανάστασης.Το 1843 υπηρετούσε ως στρατιώτης στην οροφυλακή Εύβοιας στον ελαφρό λόχο του Γεωργίου Αγγελή.
      Κωνσταντίνου Γεώργιος : Γεννήθηκε γύρω στο 1809 στα Δουμπιά. Το 1828 κατατάχτηκε ως στρατιώτης στην πεντακοσιαρχία του Αθ.Τζουρά Χορμοβίτη. Το 1830 τοποθετήθηκε στρατιώτης στον Α λόχο του 12^ου τάγματος και το 1831 μετατέθηκε στο τάγμα του χιλιάρχου Κ. Δουμπιώτη, εκεί υπηρέτησε ως και τον Μάρτιο του 1832, όταν μετατέθηκε στο νεοσύστατο τάγμα του Αθ. Βλαχομιχάλη.
    Κωνσταντίνου Ευθύμιος : Γεννήθηκε στα Δουμπιά. Ίσως γίνεται σύγχιση με τον Κωνσταντίνου Ευστάθιο. Μετά την καταστροφή της Κασσάνδρας κατέφυγε στη Σκόπελο. Το 1829 αναφέρεται ως στρατιώτης. Επίσης τον Φεβρουάριο του 1830 εμφανίζεται να ταξιδεύει στη Σύρα.
      Νικολάου Ιωάννης : Γεννήθηκε στα Δουμπιά. Μετά την πτώση της Κασσάνδρας κατέφυγε στις Σποράδες. Το 1831 κατατάχτηκε ως στρατιώτης στο 14^ο τάγμα του χιλιάρχου Κ. Δουμπιώτη, όπου υπηρέτησε έως και το 1832.
    Αθανασίου Ευθύμιος : Γεννήθηκε στα Δουμπιά. Συμμετείχε στην επανάσταση της Χαλκιδικής και στη συνέχεια πολέμησε στη νότια Ελλάδα. Το 1824 παραβρέθηκε με το σώμα του Κ. Δουμπιώτη στη διαφύλαξη της Ύδρας. Ίσως ταυτίζεται με τον Ευθύμιο Θεσσαλονικιό  που το 1824 υπηρετούσε στο σώμα του Χατζηχρήστου στην περιοχή του Σαρωνικού. Τον Οκτώβρη του 1831 κατατάχτηκε στο 14^ο τάγμα, όπου υπηρέτησε έως και το 1832. Τον Αύγουστο του ίδιου έτους τον συναντούμε με το τάγμα του Κ. Δουμπιώτη στα Σάλωνα. Μετά την αποστράτευσή του εγκαταστάθηκε στη Σκόπελο.
 

Χάρτης του Αγίου Όρους και της Χαλκιδικής 1520

Στην χερσόνησο του Αγίου Όρους καταγράφονται μόνο οι μονές Βατοπεδίου, Χιλανδαρίου και Ιβήρων

Ο Πίρι Ρέις (1479-1554) σπουδαίος γεωγράφος της Οθωμανικής αυλής του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπή άφησε ως παρακαταθήκη ένα σημαντικό έργο που αφορά σε πορτολάνους των παραλίων της Μεσογείου με σημαντικές για την εποχή του γεωγραφικές πληροφορίες.

Tο έργο του ονομάζεται Piri Reis Kitab-i Bahriye (Book on navigation)

H ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΓΥΡΟΥ ΤΟ 1845

 Άρθρο από το τελευταίο τεύχος του περιοδικού ΠΟΛΥΓΥΡΟΣ

Κάθε φορά που αναφερόμαστε στην ιστορία ενός τόπου προσανατολίζουμε συνήθως την σκέψη μας σε συγκεκριμένα ιστορικά γεγονότα. Ωστόσο ιστορία δεν είναι μόνο οι μάχες, οι επαναστάσεις, οι φυσικές καταστροφές και γενικά όλα εκείνα τα συμβάντα που έρχονται αβίαστα στη μνήμη μας. Ιστορία αποτελούν και τα μνημεία, είτε αυτά είναι αρχαιολογικά τεκμήρια, είτε γραπτές πηγές, η μελέτη των οποίων μας επιτρέπει να σκιαγραφήσουμε με σχετική σαφήνεια το ιστορικό μας παρελθόν.           

     Πολλές φορές όταν ασχολούμαστε με κοντινές, σχετικά, σε μας εποχές, όπως είναι ο 19ος αιώνας, έχουμε την εντύπωση πως δεν υπάρχουν κενά στις γνώσεις μας. Η πραγματικότητα όμως είναι εντελώς διαφορετική, ουσιαστικά ελάχιστα πράγματα μας είναι γνωστά, σε τοπικό επίπεδο, για την καθημερινή ζωή των ραγιάδων και τις σχέσεις τους με το οθωμανικό κράτος. Τα κενά αυτά έρχονται να καλύψουν οι οθωμανικές πηγές της ελληνική ιστορίας. Μια τέτοια πηγή αποτελούν και τα λεγόμενα τεφτέρια temettuat. Πρόκειται ουσιαστικά για κώδικες καταγραφής των εσόδων που είχε κάθε οικογένεια από συγκεκριμένες πηγές, ανάλογα με το επάγγελμα που ασκούσε κάθε νοικοκυριό. Η μελέτη αυτών των πολύ σημαντικών τεκμηρίων μας αποκαλύπτει το σύνολο σχεδόν της οικονομικής δραστηριότητας, όπως αυτή αναπτύσσεται κυρίως μέσα από τον τομέα της γεωργίας και της κτηνοτροφίας. Η εφαρμογή του νέου αυτού τρόπου φορολόγησης των ραγιάδων από την οθωμανική διοίκηση, ολοκληρώθηκε το 1845 και υπήρξε απότοκος της προσπάθειας για ανασυγκρότηση του δημοσιονομικού συστήματος της οθωμανικής αυτοκρατορίας μετά το Χάτι Χουμαγιούν του 1839.

     Η συγκεκριμένη καταγραφή των εσόδων των ραγιάδων απέδωσε συνολικά από ολόκληρη την αυτοκρατορία 17747 τεφτέρια. Ένα από αυτά, με τον κωδικό 11739, είναι και το τεφτέρι του Πολυγύρου, που φυλάσσεται όπως και τα υπόλοιπα στο Basbakanlık Arsivi της Κωνσταντινούπολης. Είναι από τις ελάχιστες περιπτώσεις, ίσως η πρώτη φορά, που χρησιμοποιούνται πληροφορίες από ένα temettuat defteri στην Ελλάδα. Εκεί καταγράφονται με αύξοντα αριθμό οι άρρενες αρχηγοί των οικογενειών του Πολυγύρου μαζί με τυχόν ενήλικα άρρενα τέκνα και αδέλφια. Ακολουθούν αναλυτικά οι πρόσοδοι από το επάγγελμα και από κάθε γεωργοκτηνοτροφική και όχι μόνο δραστηριότητα. Παράλληλα καταγράφονται με λεπτομέρειες, η έκταση των καλλιεργημένων χωραφιών, εκείνων που έμειναν για αγρανάπαυση και των νοικιασμένων, ο αριθμός και το είδος των οικόσιτων ζώων (αιγοπρόβατα, βοοειδή, ιπποειδή), τα τυχόν υπάρχοντα μαγαζιά, εργαστήρια, νερόμυλοι του ιδιοκτήτη. Χωριστά τοποθετούνται οι μπαξέδες, τα αμπέλια και τα τσαΐρια. Ακολουθούν το είδος και η ποσότητα των καλλιεργημένων προϊόντων (σιτάρι, κριθάρι, καλαμπόκι, όσπρια κ.τ.λ.), ο αριθμός των ελαιόδεντρων και η ποσότητα μεταξιού που παράγει κάθε οικογένεια. Στην τελευταία σελίδα αναφέρονται οι κάτοικοι του Πολυγύρου που απεβίωσαν αλλά και εκείνοι που μετανάστευσαν και θεωρούνταν φυγάδες, τέλος τοποθετείται η σφραγίδα της κοινότητας.  

     Μελετώντας τα παραπάνω έχουμε μια πλήρη εικόνα για τη μορφή που είχε η οικονομική δραστηριότητα των Πολυγυρινών κατά το έτος 1845. Έχει ήδη περάσει μια γενιά από την καταστροφή που επέφερε η επανάσταση του 1821, τα χωριά ανασυγκροτήθηκαν και άρχισε μια νέα πορεία προς την ανάπτυξή τους. Στο παρόν άρθρο κάνουμε μια πρώτη ενδεικτική παρουσίαση των δεδομένων που μας προσφέρει το temettuat τεφτέρι του Πολυγύρου και θα περιοριστούμε κυρίως στον τομέα της κτηνοτροφίας.

     Το 1845 λοιπόν ο Πολύγυρος είχε 355 οικογένειες οι οποίες ασχολούνταν κυρίως με τη γεωργία και την κτηνοτροφία, παράλληλα ασκούσαν και διάφορα επαγγέλματα που είχαν σχέση με το εμπόριο και την καθημερινή ζωή (μπακάληδες, ράφτες, καλαϊτζήδες κ.τ.λ.). Καλλιεργούσαν σιτηρά, όσπρια, αμπέλια και 3402 ελαιόδεντρα. Παράλληλα το μεγαλύτερο ποσοστό των οικογενειών (291 οικογένειες, 82%) παρήγαγε μεγάλες ποσότητες μεταξιού.

    Η κτηνοτροφία ήταν επίσης ιδιαίτερα αναπτυγμένη με όλα τα είδη των οικόσιτων ζώων. Όπως ίσχυε σε όλη την ύπαιθρο της αυτοκρατορίας, τα κτηνοτροφικά προϊόντα αποτελούσαν βασικά είδη διατροφής. Παράλληλα η συμβολή των ζώων, κυρίως των μεγάλων (βόδια, άλογα, όνοι), στις καθημερινές εργασίες ήταν απαραίτητη.

Ξεκινώντας με την συστηματική εκτροφή αιγών, παρατηρούμε, ότι με τον συγκεκριμένο κλάδο της κτηνοτροφίας ασχολούνταν το 11% περίπου των οικογενειών, ουσιαστικά από τις 355 οικογένειες, οι 39 διέθεταν μεγάλο αριθμό ζώων, πάνω από 40, με το μεγαλύτερο κοπάδι να αριθμεί 750 αίγες.

Η εκτροφή προβάτων ήταν σαφώς περιορισμένη σε σχέση με τις αίγες. Μόνο 6 οικογένειες διέθεταν μικρά κοπάδια, με συνολικά 255 ζώα.

Όσον αφορά στα βοοειδή, υπήρχε σχετική ποικιλία. Καταγράφονται αγελάδες γαλακτοπαραγωγής, στείρες αγελάδες, μοσχάρια και βόδια. Οι επιτακτικές ανάγκες για άροση των αγρών καθιστούσε απαραίτητη την κατοχή ιδιαιτέρως των βοδιών, συγκεκριμένα καταγράφονται 201 βόδια κατανεμημένα σε 86 οικογένειες, ποσοστό δηλαδή περίπου 24%.

Τα ιπποειδή, άλογα, μουλάρια, γαϊδούρια, επίσης παίζουν σημαντικό ρόλο στην καθημερινή ζωή των Πολυγυρινών. Ιδιαίτερα κυριαρχούν τα γαϊδούρια. 115 οικογένειες διαθέτουν από ένα ζώο, σε ποσοστό περίπου 35%.

Στα κτηνοτροφικά είδη θα πρέπει να προσθέσουμε και τα μελίσσια με τα οποία ασχολούνταν συστηματικά 57 οικογένειες, ποσοστό επί του συνόλου των νοικοκυριών περίπου 17%, συνολικά καταγράφονται 1605 κυψέλες.

Από τα οικόσιτα ζώα λείπουν τα οργανωμένα κοπάδια χοίρων. Μόνο 2 περιπτώσεις κοπαδιών καταγράφονται με συνολικά 60 ζώα.

Το εξώφυλλο του temettuat defteri του Πολυγύρου

Η πρώτη σφραγίδα του Πολυγύρου 1835

ΑΙΓΕΣ
ΓΑΛΑΚΤΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ	ΣΤΕΙΡΕΣ	ΚΑΤΩ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ
2112	2358	1346
ΠΡΟΒΑΤΑ
ΓΑΛΑΚΤΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ	ΣΤΕΙΡΑ	ΚΑΤΩ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ
104	91	60
ΒΟΟΕΙΔΗ
ΑΓΕΛΑΔΕΣ	ΒΟΔΙΑ	ΜΟΣΧΑΡΙΑ
68	201	12
ΙΠΠΟΕΙΔΗ
ΑΛΟΓΑ	ΜΟΥΛΑΡΙΑ	ΓΑΙΔΟΥΡΙΑ
48	102	115
ΚΥΨΕΛΕΣ

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΑΣΣΑΝΔΡΕΙΑΣ ΕΙΡΗΝΑΙΟΥ 1908

Πηγή βιβλίο Π.Στάμου

"Ο μητροπολίτης Κασσανδρείας Ειρηναίος"

1907-1945

Αθήνα 2005

ΑΡΝΑΙΑ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ 1568 μ.Χ.

ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΤΕΥΧΟΣ ΤΟΥ

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ ΑΡΝΑΙΑ