Χωριά αγωνιστών του 1821 από Χαλκιδική

ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ 

ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 

ΑΓΙΟΣ ΜΑΜΑΣ 

ΓΑΛΑΤΙΣΤΑ 

ΚΑΛΑΝΔΡΑ 

ΜΕΤΑΓΓΙΤΣΙ 

ΟΡΜΥΛΙΑ 

ΠΕΡΙΣΤΕΡΑ 

ΠΟΛΥΧΡΟΝΟ

 

ΠΟΛΥΓΥΡΟΣ 

ΑΘΥΤΟΣ 

ΑΡΝΑΙΑ 

ΒΑΣΙΛΙΚΑ 

ΔΟΥΜΠΙΑ 

ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΙ 

ΠΑΡΘΕΝΩΝΑΣ 

ΠΟΡΤΑΡΙΑ 

ΤΡΙΛΟΦΟΣ-ΖΟΥΜΠΑΤΕΣ  

ΦΟΥΡΚΑ 

ΣΚΙΩΝΗ- ΤΣΑΠΡΑΝΙ 

ΒΡΑΣΤΑ 

ΠΕΥΚΟΧΩΡΙ-ΚΑΨΟΧΩΡΑ

 

ΕΠΑΝΟΜΗ 

ΒΑΒΔΟΣ

ΡΙΖΑ-ΣΙΠΟΤΝΙΚΙΑ 

ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΝΑΓΙΑ-ΡΕΒΕΝΙΚΙΑ 

ΚΡΗΜΝΗ 

ΓΟΜΑΤΙ

ΣΤΑΝΟΣ 

ΚΡΥΟΠΗΓΗ-ΠΑΖΑΡΑΚΙΑ

ΚΑΣΣΑΝΔΡΕΙΑ-ΒΑΛΤΑ 

ΑΓΙΟΣ ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ-ΡΕΣΙΤΝΙΚΙΑ 

ΣΑΝΑ

ΠΗΓΗ ΓΑΚ

18 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΑΓΙΟΣ ΑΓΑΠΙΟΣ ΑΠΟ ΓΑΛΑΤΙΣΤΑ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

Ο δάσκαλος της ελληνικής σχολής Θεσσαλονίκης από τη Γαλάτιστα Αστέριος Φιλίππου 1778-1845

Ο Αστέριος Φιλίππου ή Φιλιππίδης σχεδόν άγνωστος στην πατρίδα του, υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους δασκάλους του Έθνους στη Μακεδονία των αρχών του 19ου αιώνα. Γεννήθηκε στη Γαλάτιστα το 1778. Μετά την επανάσταση του 1821 και την καταστροφή της Χαλκιδικής  ακολούθησε το κύμα των Μακεδόνων προσφύγων με αρχικό τόπο καταφυγής τη Σκόπελο. Εκεί εργάστηκε στο 3θέσιο σχολείο του νησιού κυρίως κατά τη δεκαετία του 1820-1830 αφήνοντας τη φήμη ενός ενάρετου και προκομμένου δασκάλου. Επανίδρυσε το σχολείο του νησιού  και το 1825 του υπουργείο της Θρησκείας διόρισε τον Αστέριο επίσημα ως δάσκαλο στο σχολείο του νησιού. Τον χαρακτηρίζουν ως άνδρα «καλής ηθικής, ενάρετο, πολυμαθή και πεπαιδευμένο».  Το 1831 εγκατέλειψε τη Σκόπελο και μετέβη στη Θεσσαλονίκη όπου για πολλά χρόνια έως και το 1845 διετέλεσε κύριος δάσκαλος και σχολάρχης της εκεί ελληνικής σχολής Θεσσαλονίκης, αποσπώντας τον σεβασμό και την αγάπη της ελληνικής κοινότητας της Θεσσαλονίκης. Από το 1836 έως και το 1845 εργάστηκε ως δάσκαλος στην Ελληνική σχολή και ο γιός του Φίλιππος. Τον Απρίλιο του 1845 ο γνωστός λόγιος Κωνσταντίνος Οικονόμος ο εξ Οικονόμων (1780-1857) έγραφε προς τον μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Ιερώνυμο (1841-1853) για τον Αστέριο Φιλίππου τα εξής «…ήλγησα μέσα εις την καρδίαν μαθών την ασθένειαν του σοφού και εναρέτου διδασκάλου κ. Αστερίου του Φιλιππίδου, ω τίνα των παρόντων παραβάλομεν;…δυσκόλως (νομίζω) ευρεθήσεται άξιος αυτού διάδοχος ή και οποσούν παραπλήσιος εργάτης της ελληνικής και ορθοδόξου παιδείας». 

Το οθωμανικό κτηματολόγιο της Αρναίας 1873

ΤΟ ΟΘΩΜΑΝΙΚΟ ΚΤΗΜΟΤΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

Η καταγραφή του οθωμανικού κτηματολογίου της Χαλκιδικής σε κώδικες την περίοδο 1873-4

μας δίνει τη δυαντότητα να συνάγουμε σημαντικά συμπεράσματα για την κτηματολογική κατάσταση της Χαλκιδιικής, όσον αφορά την καλλιέργεια των χωραφιών, αμπελιών, κήπων, ελαιόδεντρων, μωρεώδεντρων κ.τ.λ.

Στο τέλος κάθε κώδικα υπέγραφαν οι δημογέροντες του κάθε χωριού. Παρακάτω παρουσιάζονται

τα ονόματα των δημογερόντων και οι σφραγίδες των χωριών από το οθωμανικό κτηματολόγιο.

ΠΟΛΥΓΥΡΟΣ

ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΑΘΥΤΟΣ

ΑΡΝΑΙΑ

ΒΑΒΔΟΣ

ΒΑΡΒΑΡΑ

ΒΡΑΣΤΑ

ΓΑΛΑΤΙΣΤΑ

ΓΑΛΑΡΙΝΟΣ

ΓΕΡΟΠΛΑΤΑΝΟΣ

ΓΟΜΑΤΙ

ΔΟΥΜΠΙΑ

ΙΕΡΙΣΣΟΣ

ΚΑΛΑΝΔΡΑ

ΠΑΡΘΕΝΩΝΑΣ

ΠΕΥΚΟΧΩΡΙ-ΚΑΨΟΧΩΡΑ

ΠΟΛΥΧΡΟΝΟ

ΑΓΙΟΣ ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ

ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΝΑΓΙΑ-ΡΕΒΕΝΙΚΙΑ

ΡΙΖΑ

ΣΑΝΑ

ΣΚΙΩΝΗ-ΤΣΑΠΡΑΝΙ

ΣΤΑΓΕΙΡΑ

ΤΑΞΙΑΡΧΗΣ - ΛΟΚΟΒΗ

ΧΑΝΙΩΤΗ

ΑΠΟ ΤΗ ΓΑΛΑΤΙΣΤΑ ΣΤΟΝ ΣΤΡΑΤΟ ΤΟΥ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

ΑΡΙΣΤΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΑΛΑΤΣΙΑΝΟΥ

Αθανασίου Δημήτριος ή Γαλατσάνος : Γεννήθηκε το 1792 στη Γαλάτιστα. Πολέμησε στα Μαδεμοχώρια, στο Άγιο Όρος και στην Κασσάνδρα. Στη συνέχεια μετέβη στο νότια Ελλάδα, όπου με βάση τη Σκόπελο συνέχισε τον αγώνα υπό τον Κριεζιώτη και Διαμαντή Ολύμπιο το 1822 στα Βρυσάκια, στα Τριαλά, στα Δερβενάκια, το 1823 στο Τρίκερι, στη Σκιάθο, στα Χανιά και στο Ρέθυμνο και στη Γραμβούσα, το 1824 στην Ύδρα με τον Χατζηηλία, το 1825 στο Νεόκαστρο υπό τον Χατζηχρήστο, όπου πληγώθηκε στο αριστερό χέρι, το ίδιο έτος στην Κόρινθο με τον Σωτηράκη και στην Αθήνα με το Γκούρα, το 1826 στην Αταλάντη κατά του Μουστάμπεη, στον Πειραιά και στην Αθήνα και πάλι στο Τρίκερι το 1827]. Το 1828 κατατάχτηκε αρχικά ως στρατιώτης στη Δ εκατονταρχία της Ζ χιλιαρχίας υπό τον Στέριο Βασδέκη, το ίδιο έτος προβιβάστηκε σε δωδέκαρχο.

Αθανασίου Κωνσταντίνος : Γεννήθηκε το 1793 στη Γαλάτιστα. Έλαβε μέρος στην επανάσταση της Χαλκιδικής και στη συνέχεια πολέμησε στη νότια Ελλάδα. Το 1825 υπό τον Κ .Μπίνο στη διαφύλαξη της Ύδρας. Το 1828 κατατάχτηκε ως στρατιώτης στην 8η εκατονταρχία της 7ης χιλιαρχίας του τακτικού στρατού υπό τον Αγγ. Στέριου.

Βασιλείου Φίλιππος : Γεννήθηκε γύρω το 1808 στη Γαλάτιστα. Το 1824 σε πολύ νεαρή ηλικία υπηρέτησε ως στρατιώτης στο σώμα του Καρατάσου Το 1830 υπηρετούσε ως στρατιώτης στον Α λόχο του 12^ου τάγματος υπό τον Τρ. Τζουρά.

Γαλατσιάνος Γεώργιος : Γεννήθηκε γύρω στο 1795 στη Γαλάτιστα. Την περίοδο 1831-32 υπηρέτησε ως στρατιώτης στην πολιτική φρουρά της Σκοπέλου. Το 1839 εμφανίζεται ως στρατιώτης της οροφυλακής Λαμίας κάτοικος Αταλάντης και την ίδια χρονιά τιμήθηκε με σιδερένιο παράσημο.

 Γαλατσιάνος Συνέσιος : Γεννήθηκε γύρω στο 1780 στη Γαλάτιστα. Δεν γνωρίζουμε λεπτομέρειες για τη ζωή του. Το 1828 κατατάχτηκε ως στρατιωτικός ιερέας στην 7η χιλιαρχία του Αν. Καρατάσου, όπου υπηρέτησε έως και το επόμενο έτος 1829.
Δημητρίου Ζαχαρίας : Γεννήθηκε το 1801 στη Γαλάτιστα. Μετά την πτώση της Κασσάνδρας κατέφυγε στη Σκόπελο. Το 1828 κατατάχτηκε ως στρατιώτης στην 9η εκατονταρχία της 7ης χιλιαρχίας, υπό τον Κ. Δρίζογλο. Το 1829 ήταν στρατιώτης της 4ης εκατονταρχίας της Β πεντακοσιαρχίας υπό τον Αποστολάρα.

Ζαφείρη Αγγελής : Γεννήθηκε στην Γαλάτιστα. Την περίοδο 1829-1830 υπηρετούσε στη Ναύπακτο ως στρατιώτης. Εμφανίζεται σε έγγραφο της 29/3/1832, σε κατάλογο αξιωματικών που προτάθηκαν από τον Αθ. Χαλκιώτη για προβιβασμό. Τότε είχε τον βαθμό του ανθυπολοχαγού. Toν Ιανουάριο του 1832 μετατέθηκε στο νεοσύστατο τάγμα του Α. Χαλκιώτη.
Κυριαζή Μανόλης : Γεννήθηκε το 1800 στη Γαλάτιστα. Το 1828 κατατάχτηκε ως πένταρχος στην 5η εκατονταρχία, της 7ης χιλιαρχίας υπό τον Κώστα Καρατάσο.  

Μαχαιράς Γιαννάκης : Γεννήθηκε στη Γαλάτιστα. Μετά την καατστροφή της Κασσάνδρας κατέφυγε στη Σκόπελο. Το 1829 αναφέρεται ως στρατιώτης του τακτικού στρατού.

Παπαγεωργίου Δούκας : Γεννήθηκε το 1803 στη Γαλάτιστα. Μετά την καταστροφή της Κασσάνδρας κατέφυγε στη Σκόπελο. Το 1828 κατατάχτηκε ως  πένταρχος στην 8η εκατονταρχία της 7ης χιλιαρχίας, υπό τον Αγγ. Στέριου.  

ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΛΥΓΥΡΟ ΣΤΗ ΣΚΟΠΕΛΟ