ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΟΥ 1821 ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΜΑΜΑ

Ο Άγιος Μάμας ιστορικό και παλιό χωριό της Χαλκιδικής

έχει να επιδείξει πολλές κρυφές εκφάνσεις του μακρόχρονης

παρουσίας του.

Μια από αυτές είναι και οι άγνωστοι εκπρόσωποί του στην επανάσταση

του 1821.

Από τον Άγιο Μάμα λοιπόν είναι γνωστά 6 ονόματα αγωνιστών.

Παρουσιάζουμε ενδεικτικά 3 άτομα.

ΦΟΡΟΙ ΣΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΤΟ 1697

 PAZARGAH-SİDREΚΑPSİ NAHIYESINDE KURALARI

ΓΑΛΑΤΙΣΤΑ 28080

ΔΑΔΙΚΟΣ 1620

ΒΑΒΔΟΣ 9180

ΑΓΙΟΣ ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ 2160

ΠΟΛΥΓΥΡΟΣ 21808

ΚΑΛΥΒΙΑ-ΟΡΜΥΛΙΑ 4590

ΝΙΚΗΤΗ 15120

ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ 16470

ΜΕΤΑΓΓΙΤΣΙ 2970

ΒΡΑΣΤΑ 7560

ΠΡΑΒΙΤΑ 4850

ΤΑΞΙΑΡΧΗΣ 7560

ΡΙΖΑ 18900

ΓΕΡΟΠΛΑΤΑΝΟΣ 3780

ΣΑΝΑ 4050

ΔΟΥΜΠΙΑ 6220

ΠΕΤΡΟΚΕΡΑΣΑ 22950

ΑΔΑΜ 5940

ΖΑΓΚΛΙΒΕΡΙ 16200

ΛΙΒΑΔΙ 5400

ΠΕΡΙΣΤΕΡΑ 6750

ΑΡΔΑΜΕΡΙ 3780

ΓΕΡΑΚΑΡΟΥ 1350

ΝΙΚΟΜΗΔΙΝΟ 4050

Μαδεμοχώρια (άλλο είδος φόρου)

SİDREKAPSİ KARYELERİ

ΣΙΔΗΡΟΚΑΥΣΙΑ 54 ΓΡΟΣΙΑ

ΣΤΡΑΤΟΝΙΚΗ 135

ΙΕΡΙΣΣΟΣ 99

ΓΟΜΑΤΙ 117

ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΝΑΓΙΑ 171

ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΙ 64

ΑΡΝΑΙΑ 189

ΜΟΔΙ 45

ΣΤΑΝΟΣ 45

ΒΑΡΒΑΡΑ 45

ΑΡΝΑΟΥΤ ΚΙΟΙ (ΧΩΡΟΥΔΑ) 45

ΝΕΟΧΩΡΙ 13 

ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΕΡΧΟΝΤΑΙ ΑΠΌ ΤΟΝ ΚΩΔΙΚΑ 2 ΤΟΥ ΙΕΡΟΔΙΚΕΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

Προϊστορική Χαλκιδική

ΟΠΟΥ ΜΝ, ΜΕΣΗΝΕΟΛΙΘΙΚΗ 5600-5300 π.Χ.

ΝΝ, ΝΕΟΤΕΡΗ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 5300-4500 π.Χ.

ΠΕΧ, ΠΡΩΙΜΗ ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 3000-2100 π.Χ.

ΜΕΧ, ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 2100-1500 π.Χ.

ΥΕΧ, ΥΣΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1500-1100 π.Χ.

ΕΣ, ΕΠΟΧΗ ΣΙΔΗΡΟΥ 1100-8ος αιώνας π.Χ.

ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ 1478



ΑΓΙΟΣ ΜΑΜΑΣ 95 ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΑ

ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ 40

ΡΕΝΤΙΝΑ 59

ΙΕΡΙΣΣΟΣ 48

ΓΑΛΑΤΙΣΤΑ 168

ΓΟΜΑΤΙ 27

ΒΡΑΣΤΑ 57

ΓΑΛΑΡΙΝΟΣ 26

ΣΗΜΑΝΤΡΑ 24

ΜΕΛΙΣΣΟΥΡΓΟΣ 77

ΚΑΛΥΒΙΑ-ΟΡΜΥΛΙΑ 32

ΜΑΡΙΑΝΑ 28

ΟΛΥΝΘΟΣ 26

ΝΙΚΗΤΗ 45

ΟΡΜΥΛΙΑ 42

ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΙ 24

ΠΕΡΙΣΤΕΡΑ 5

ΠΟΛΥΓΥΡΟΣ 27

ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΝΑΓΙΑ 47

ΑΓ.ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΜΑΖΙ ΜΕ ΓΕΡΟΠΛΑΤΑΝΟ 30

ΣΑΝΑ 23

ΒΑΤΟΝΙΑ 8

ΒΑΤΟΠΑΙΔΙ 16

ΑΓ.ΠΑΝΤΕΛΗΜΩΝ 8

Τα στοιχεία προέρχονται από το κατάστιχο ΤΤ7 που φυλάσσεται στο Başbakanlık Arşivi της Κωνσταντινούπολης 
1478 nüfus sayımı

Μαργαρίτης Δημητρίου ένας αγωνιστής του 1821 από την Αρναία

Τα χωριά της Κασσάνδρας το 1870

Η παραπάνω περιγραφή προέρχεται από το βιβλίο του Ν.Χρυσανθίδη "Αυτοσχέδιος περιγραφή της Χαλκιδικής Χερσονήσου"

το συγκεκριμένο απόσπασμα ενσωματώθηκε στο βιβλίο του Π.Στάμου "Η ηρωϊκή Κασσάνδρα ανά τους αιώνας|" 1961



Χωριά της Χαλκιδικής και μετόχια του Αγίου Όρους που πυρπολήθηκαν από τους Τούρκους το 1821

Ο κατάλογος προέρχεται από το βιβλίο του Ι.Βασδραβέλλη, Οι Μακεδόνες κατά την επανάστασιν του 1821, Θεσ/νίκη 1967

περιλαμβάνει τα χωριά του ναχιγιέ Παζαργκιάχ, Σιδηροκαυσίων,Κασσάνδρα και Καλαμαριάς καθώς και τα αντίστοιχα Αγιορείτικα μετόχια, όπως καταγράφηκαν στους κώδικες του Ιεροδικείου Θεσσαλονίκης

Οικογένεια Δουμπιώτη

Σφραγίδα Κωνσταντίνου Δουμπιώτη 1822

http://www.youtube.com/watch?v=P56kVORWWWo&feature=BFa&list=PL8703F5494800FD24&index=6

Εκτός από τους παραπάνω αγωνιστές της οικογένειας τον Κωνσταντίνο (1793-1849), τον Βασιλικό (1794-1853) και τον Νικόλαο (1796), υπήρξαν σημαντικοί αγωνιστές και τα υπόλοιπα αδέλφια όπως ο Στέργιος (θετός πατέρας του Κοσμά Δουμπιώτη), ο οποίος σκοτώθηκε νωρίς, άγνωστο που, σε κάποια από τις μάχες, ο Γεώργιος, ο Χαρίτωνας, για τους οποίος δεν υπάρχουν στοιχεία και τέλος ο μικρότερος γιος της οικογένειας Πολυχρόνης ή Μπολιώτας (1806-1832). Ο Πολυχρόνης ήταν ίσως ο πιο άτυχος καθώς επέζησε των μεγάλων μαχών και σκοτώθηκε κατά της διάρκεια του εμφυλίου στην Αράχωβα το 1832

Από την Κασσάνδρα στην Ύδρα και στις Σπέτσες 1824

Οι Χαλκιδικιώτες πάντα πρόθυμοι στους αγώνες του έθνους, συνέβαλαν ουσιαστικά στην επιτυχία της επανάστασης του 1821. Το 1824 κλήθηκαν από την Σκόπελο, όπου είχαν καταφύγει μετά την καταστροφή της Κασσάνδρας, στην Ύδρα και στις Σπέτσες για να προφυλάξουν τα νησιά αυτά από τις επιδρομές του Ιμπραήμ. Είχε ήδη προηγηθεί η παρουσία στρατιωτικού σώματος από τη Χαλκιδική στην υπεράσπιση των Ψαρών, όπου άφησαν την τελευταία τους πνοή πολλοί συμπατριώτες με τις οικογένειές τους.

Το παρακάτω έγγραφο προέρχεται από τα ΓΑΚ από στρατιωτικό κατάλογο του 1824 και καταγράφει αγωνιστές του 1821 από την Χαλκιδική, οι οποίοι παραβρίσκονταν τη συγκεκριμένη περίοδο στην Ύδρα και στις Σπέτσες.

Ως πατρίδα αναφέρεται γενικά η Κασσάνδρα, ωστόσο έχουμε ταυτίσει τους ακριβείς τόπους καταγωγής των περισσοτέρων, π.χ. Αναγνώστης Θεοχάρη από Άθυτο, Χριστόδουλος Δημητρίου από Αγία Παρασκευή, Δήμου Κων/νος από Άγιο Νικόλαο.



Οθωμανικά έγγραφα από τα Πετροκέρασα Θεσσαλονίκης

Tα Πετροκέρασα (Ραβνά) ήταν ένα από τα χωριά που ανήκαν στο βακούφι του Ishak Paşa, για τον λόγο αυτό γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη σε όλη τη διάρκεια της οθωμανικής περιόδου.

Σε όλους τους φορολογικούς καταλόγους του Ιεροδικείου Θεσσαλονίκης καταλαμβάνει την τρίτη θέση ανάμεσα στα πλούσια χωριά της Χαλκιδικής μετά τη γαλάτιστα και τον Πολύγυρο.

Η ακμή σταματά απότομα το 1821 με την καταστροφή του χωριού από τα οθωμανικά στρατεύματα.

Τα παρακάτω έγγραφα είναι ένα ελάχιστο δείγμα από τον πλούτο των αρχείων που σώζονται στο σημερινό χωριό.

Ottoman documents / Osmanlı belgeleri

Απόδειξη φόρου

Nüfus tezkeresi / Aποδεικτικό απογραφής πληθυσμού 1883

 

Ταπί τίτλος ιδιοκτησίας αμπελιού 1877 / Tapu

Ταπί

Χοτζέτι 1856 καδή Καλαμαριάς / Hüccet Κelemerye nahiyesi

Απόδειξη φόρου / Makbuz

Αγωνιστές του 1821 από τον Άγιο Νικόλαο Χαλκιδικής

Η έρευνα για τους αγωνιστές του 1821 από την Χαλκιδική στα ΓΑΚ προχωρά.

Η περίπτωση των αγωνιστών από τον Άγιο Νικόλαο είναι ενδιαφέρουσα καθώς έως σήμερα έχουμε εντοπίσει τα ονόματα 28 ατόμων με καταγωγή από το συγκεκριμένο χωριό.

Δυστυχώς οι τοπικές της Χαλκιδικής κοινωνίες δεν ενδιαφέρονται για την ιστορία τους.

 Κατάλογος από τα ΓΑΚ με ονόματα αγωνιστών που υπηρέτησαν το 1824 στη διαφύλαξη της Ύδρας

Κατάλογος του 16ου τάγματος (1830)

Oθωμανικά έγγραφα από τη Βαρβάρα Χαλκιδικής

Tαπί/Tapu αφορά χωράφι

Ταπί αφορά σπίτι /menzil

Nüfus tezkeresi.ταυτότητα

Oπλαρχηγοί από τη Μακεδονία στη Σκιάθο, 1826

Καρατάσος, Γάτσος, Δουμπιώτης, Μπίνος, Λιακόπουλος, Λιόλιος Ξηρολιβαδίτης, Βλαχομιχάλης, Κοντός, Γεωργάκας, Βελέντζας
Το έγγραφο προέρχεται από τα ΓΑΚ